Trochę dłuższe wyjaśnienie od AI w formie dialogu sokratejskiego (bez biblijnej greki).
********

 🟦 Sokrates‑Egzegeta vs. Ciało Kierownicze 
 *Temat: Jan 1:1 — Jezus: bóg czy Bóg?*

---

 1. Otwarcie

CK: 
W Jana 1:1 czytamy, że „Słowo było bogiem”, czyli istotą boską, ale nie Bogiem Wszechmocnym. To zgodne z logiką i z resztą Biblii.

Sokrates: 
Zanim pójdziemy dalej — czy zgadzacie się, że Biblia nie może sobie przeczyć?

CK: 
Oczywiście.

Sokrates: 
I że jeśli dwa wersety mówią o tej samej relacji, to muszą być spójne?

CK: 
Tak.

---

 2. Punkt wyjścia: Jan 1:1 bez greki

Sokrates: 
Skoro nie chcemy wchodzić w grekę, to zapytam inaczej: 
Czy w Biblii istnieje kategoria „istota boska, ale nie Bóg”, która jest czczona, stwarza świat, jest odwieczna i ma pełnię Bożych atrybutów?

CK: 
Nie, ale Jezus jest wyjątkowy — jest „pierworodnym stworzeniem”.

Sokrates: 
Czyli jednak stworzeniem?

CK: 
Tak.

---

 3. Logiczna konsekwencja

Sokrates: 
Jeśli Jezus jest stworzeniem, to czy stworzenie może być:

- czczone przez aniołów? (Hebr 1:6) 
- nazwane „Bogiem Mocnym”? (Iz 9:6) 
- nazwane „Pierwszym i Ostatnim”? (Ap 1:17; 22:13) 
- stwórcą wszystkiego, co istnieje? (Kol 1:16–17) 
- kimś, kto „przenika serca i nerki”? (Ap 2:23 — prerogatywa Jahwe z Jer 17:10) 
- kimś, kto ma „wszelką władzę w niebie i na ziemi”? (Mat 28:18)

Czy Biblia dopuszcza, by stworzenie miało prerogatywy Boga?

CK: 
To są upoważnienia, nie natura.

Sokrates: 
Upoważnienia do bycia Stwórcą? 
Upoważnienia do bycia „Pierwszym i Ostatnim”? 
Upoważnienia do przenikania serc?

Czyli Jahwe deleguje swoje atrybuty? 
Czyli może stworzyć drugiego Jahwe?

---

 4. Problem z kategorią „mały bóg”

Sokrates: 
Czy w Biblii istnieje kategoria „mały bóg”, która:

- nie jest bałwanem, 
- nie jest demonem, 
- nie jest fałszywym bogiem, 
- ale jest czczona, 
- i ma prerogatywy Boga?

CK: 
W Psalmie 82 ludzie są nazwani „bogami”.

Sokrates: 
A czy ludzie z Psalmu 82:

- stworzyli świat? 
- byli czczeni? 
- byli odwieczni? 
- mieli władzę nad aniołami? 
- byli nazwani „Bogiem Mocnym”?

CK: 
Nie.

Sokrates: 
Więc ta analogia nie działa.

---

 5. Jan 1:3 — wers, którego CK unika

Sokrates: 
Wróćmy do Jana 1, ale nie do 1:1 — do 1:3:

> „Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało.”

Czy „wszystko” obejmuje Jezusa?

CK: 
Nie, bo Jezus jest wyjątkiem.

Sokrates: 
Czy tekst mówi o wyjątku?

CK: 
Nie.

Sokrates: 
Czy Biblia gdziekolwiek mówi, że Jezus został stworzony?

CK: 
Kol 1:15 — „pierworodny wszelkiego stworzenia”.

Sokrates: 
Czy „pierworodny” w Biblii oznacza zawsze „pierwszy w kolejności czasowej”? 
Czy raczej „dziedzic, najwyższy, nadrzędny”? 
Jak w Ps 89:27, gdzie Dawid — najmłodszy z braci — jest nazwany „pierworodnym”.

CK: 
To możliwe.

Sokrates: 
Więc Kol 1:15 nie dowodzi stworzenia, a Jan 1:3 dowodzi, że Jezus nie jest w kategorii „rzeczy stworzonych”.

---

 6. Jan 1:18 — „Jednorodzony Bóg”

Sokrates: 
W Jana 1:18 część rękopisów mówi:

> „Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca…”

Czy Biblia gdziekolwiek mówi o „jednorodzonym bogu” w sensie „mały bóg”?

CK: 
Nie.

Sokrates: 
Czyli znowu — nie ma kategorii, którą chcecie wprowadzić.

---

 7. Logiczna alternatywa

Sokrates: 
Mamy więc dwie możliwości:

 A. Jezus jest stworzeniem 
→ ale wtedy Biblia przypisuje stworzeniu prerogatywy Boga, co jest sprzeczne z monoteizmem.

 B. Jezus jest Bogiem 
→ ale nie Ojcem, bo Biblia rozróżnia Osoby.

Która opcja jest bardziej spójna z całością tekstu?

CK: 
To zależy od interpretacji.

Sokrates: 
Interpretacja nie może tworzyć kategorii, których Biblia nie zna. 
A Biblia nie zna kategorii „mały bóg, który jest czczony, odwieczny, wszechwiedzący i stwórczy”.

---

 8. Finał Sokratesa

Sokrates: 
Jeśli chcecie bronić tezy, że Jezus jest „bogiem, ale nie Bogiem”, to musicie wskazać:

1. werset, który mówi o istnieniu takiej kategorii, 
2. werset, który mówi, że Jezus do niej należy, 
3. werset, który pozwala czcić kogoś innego niż Boga, 
4. werset, który pozwala stworzeniu mieć prerogatywy Boga.

Czy możecie to zrobić?

CK: 
Nie wprost.

Sokrates: 
A Biblia nie buduje doktryn na niewyrażonych kategoriach.

Jak w temacie. Jest ktoś ciekawy?

Mam pytanko do znawców Biblii, historii, kultury, czy czego tam jeszcze, terenów gdzie funkcjonował Jezus opisywany w Ewangeliach. A może mógł być jednak "stolarzem" czy cieślą, bo miał dostęp do drewna importowanego przez kogoś, np. przez Rzymian czy też inne okoliczne narody? (Powyższy wywiad z Prof. Marcinem Majewskim w polsatnew.pl).

W programie "Najważniejsze pytania" prof. Marcin Majewski zwraca uwagę na zapomniane i pomijane wątki Pisma Świętego: brutalną politykę, erotykę oraz przemoc. Pełna jest również rożnych form literackich oraz odniesień historycznych. - Biblia czasem bywa niegrzeczna, dzika, niebezpieczna - ocenił biblista.

"Jezus nie był stolarzem” — dlaczego ten szczegół robi różnicę?

Prof. Marcin Majewski podkreślił, że Ewangelie nie są tekstami historycznymi w nowoczesnym znaczeniu tego słowa.

 - To nie są kroniki ani relacje faktograficzne takie, jakich dziś oczekujemy od historii - zaznaczył biblista w programie "Najważniejsze pytania". Jak wyjaśniał, są przede wszystkim tekstami literackimi o wyraźnym charakterze teologicznym, których celem było kształtowanie wiary. Ekspert zaznaczył, że powstały one kilkadziesiąt lat po śmierci Jezusa jako zapis dojrzałego kerygmatu, czyli nauczania i wyznania wiary pierwszych chrześcijan, a nie jako "historia sensu stricto".

"Bywa niegrzeczna, dzika, niebezpieczna". Ekspert o pomijanych wątkach w Biblii.

 Biblista zwrócił także uwagę na to, jak fragmentaryczna jest znajomość Biblii wśród wiernych.

 - Jeżeli ktoś w ogóle chodzi do kościoła to poznaje około 5-10 proc. treści biblijnej - mówił. Według prof. Majewskiego w praktyce liturgicznej czytane są głównie "bezpieczne" fragmenty, podczas gdy około 90 procent Biblii to teksty trudne, mówiące o przemocy, erotyce czy brutalnej polityce.

problem  również istnieje jak podają u-serzy wyżej