Ostatnie wiadomości1
BIBLIA - DYSKUSJE..... / Czy należy wierzyć w cuda?
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Andrzejek dnia Dzisiaj o 14:36 »CZY NALEŻY WIERZYĆ W CUDA?
Cud – między zachwytem a łatwowiernością
Słowo „cud” od wieków działa na wyobraźnię. Oznacza coś niezwykłego, zdumiewającego, wykraczającego poza codzienne doświadczenie. Problem w tym, że granica między tym, co naprawdę niewyjaśnione, a tym, co jedynie niezrozumiane lub zmyślone, bywa niebezpiecznie cienka.
W potocznym sensie „cud” to po prostu rzadkie zdarzenie. W sensie religijnym — ingerencja siły nadprzyrodzonej. I właśnie ta druga definicja wymaga najwięcej krytycznego namysłu, bo bardzo często staje się wygodnym wyjaśnieniem tam, gdzie brakuje wiedzy albo dowodów.
Tam, gdzie kończą się dowody, zaczyna się „cud”
Historia pokazuje prosty mechanizm: im mniej wiemy, tym chętniej sięgamy po wyjaśnienia nadprzyrodzone. Dawniej „cudami” były zjawiska, które dziś tłumaczy fizyka, medycyna czy biologia.
Nie oznacza to, że świat przestał być fascynujący. Oznacza natomiast, że obszar cudów systematycznie kurczy się wraz z rozwojem wiedzy.
To prowadzi do niewygodnego pytania:
czy cuda rzeczywiście istnieją, czy raczej są tylko etykietą przyklejaną do naszej niewiedzy?
Relikwie i materialne „dowody” wiary
Szczególnie problematyczne są cuda, które rzekomo pozostawiają fizyczne ślady — relikwie, „święte” przedmioty, materialne dowody ingerencji boskiej.
W przeszłości wiele z nich okazywało się:
błędną interpretacją,
legendą powtarzaną przez wieki,
albo zwyczajnym fałszerstwem.
Wraz z rozwojem metod badawczych te „dowody” zaczęły się rozpadać. Im dokładniejsze badania, tym mniej cudów wytrzymuje konfrontację z rzeczywistością.
Nie jest przypadkiem, że współcześnie instytucje religijne podchodzą do takich zjawisk z dużo większą ostrożnością — ryzyko kompromitacji jest po prostu zbyt duże.
Przypadek Sokółki – wiara zamiast weryfikacji
Historia z Sokółki z 2008 roku dobrze ilustruje problem. Ogłoszono, że hostia przemieniła się w tkankę mięśnia sercowego. Brzmi spektakularnie — i właśnie dlatego powinno być potraktowane z najwyższą rygorystycznością naukową.
Tymczasem:
badania przeprowadzono poza oficjalnym trybem,
nie było pełnej dokumentacji,
nie dopuszczono do niezależnej weryfikacji,
odrzucono możliwość dalszych badań, które mogłyby rozstrzygnąć sprawę.
W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z cudem, lecz z twierdzeniem pozbawionym solidnych podstaw.
Jeżeli coś ma być uznane za wydarzenie nadprzyrodzone, powinno być badane z maksymalną dokładnością, a nie chronione przed weryfikacją.
Wiara nie jest dowodem
Najczęstszą odpowiedzią na wątpliwości jest stwierdzenie: „to kwestia wiary”. I jest w tym sporo prawdy — tyle że ma ona poważne konsekwencje.
Wiara:
nie wymaga dowodów,
nie podlega weryfikacji,
nie może być obalona.
Ale właśnie dlatego nie może być traktowana jako argument w dyskusji o faktach.
Jeżeli każde niewygodne pytanie można uciszyć słowem „wiara”, to przestajemy rozróżniać prawdę od przekonania.
Czy należy wierzyć w cuda?
Nie ma żadnego racjonalnego obowiązku wierzyć w cuda.
Jest natomiast powód, by podchodzić do nich sceptycznie.
Sceptycyzm nie oznacza zamknięcia się na świat. Oznacza jedynie, że:
nadzwyczajne twierdzenia wymagają nadzwyczajnych dowodów,
brak wyjaśnienia nie jest jeszcze dowodem na cud,
a autorytet — nawet religijny — nie zastępuje rzetelnej analizy.
Wnioski
Cuda funkcjonują przede wszystkim jako element wiary, nie wiedzy. I dopóki nie będą poddawane uczciwej, niezależnej weryfikacji, pozostaną bardziej opowieścią niż faktem.
Można w nie wierzyć — ale warto mieć świadomość, że jest to wybór światopoglądowy, a nie wniosek wynikający z dowodów.
A tam, gdzie zamiast dowodów pojawia się zakaz zadawania pytań, kończy się poszukiwanie prawdy — i zaczyna się dogmat.
Addendum - Historia domniemanego cudu w Sokółce.
12 października 2008 roku młody wikariusz, ksiądz Jacek Ingielewicz, przypadkowo upuścił konsekrowaną hostię na ziemię. Arcybiskup Edward Ozorowski telefonicznie, prywatnie poprosił dwóch patomorfologów z Uniwersytetu w Bialymstoku: profesora Marię Sobaniec-Łotowską oraz profesora Stanisława Sulkowskiego o zbadanie hostii. Wydali oni następujące oświadczenie: Analizowany przez nas materiał w całości stanowi tkankę mięśnia sercowego.
Uniwersytet Medyczny oficjalnie odcina się od wyników tych badań i podkreśla, że uczelnia ich nie firmuje. Takie jest stanowisko rektora uczelni, które prof. Chyczewski, jako rzecznik prasowy, prezentuje w najnowszym numerze wydawanego na uczelni pisma "Medyk białostocki". W czwartek stanowisko udostępnił PAP.
"Myśmy tego nie robili, jako uczelnia" - powiedział PAP Chyczewski i dodał, że badania zostały przeprowadzone w sposób nielegalny, "po cichu", poza oficjalną drogą. Miało to miejsce w Akademickim Zakładzie Diagnostyki Patomorfologicznej. Chyczewski podkreśla, że uczelnia nie miała żadnego zlecenia do wykonania tych badań, badanie nie zostało nigdzie zarejestrowane.
"Proszę nie przypisywać diagnozy żadnemu konkretnemu zakładowi działającemu w instytucji zwanej Uniwersytetem Medycznym" - napisał Chyczewski w stanowisku.
Chyczewski napisał w oświadczeniu, że "szanuje" przeświadczenie kolegów "o cudzie przeobrażenia świętej hostii we fragment mięśnia sercowego", jednak - jak zaznacza - jako człowiek wierzący, a jednocześnie wątpiący "medyk o przyrodniczym spojrzeniu na świat" - ma wątpliwości. Chyczewski napisał, że nie podważa diagnozy kolegów, chociaż "cechuje ich emocjonalne podejście do wiary"."Są doświadczonymi patologami, więc z dużym prawdopodobieństwem badana przez nich tkanka pochodzi z mięśnia serca. Nasuwa się pytanie: z czyjego serca?" - pisze rzecznik Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Podkreśla, że badanie histopatologiczne nie da tu odpowiedzi, a wątpliwości rozwiałoby badanie genetyczno-molekularne.
Prof. Chyczewski uważa, że koledzy, którzy podjęli się diagnozy popełnili "szkolny błąd", polegający na tym, że próbowali połączyć teologię i biologię, a to jego zdaniem jest niemożliwe. Rzecznik poinformował też, że w rozmowie z metropolitą białostockim abp. Edwardem Ozorowskim zaproponował przeprowadzenie szczegółowych oficjalnych badań nad tkanką, ale metropolita odmówił tłumacząc, że sprawa wymaga spokoju.
Chyczewski powiedział, że są też oferty badań od innych doświadczonych specjalistów z innych ośrodków, np. Bydgoszczy. Już kilka tygodni temu, gdy informacja o badaniach została nagłośniona, arcybiskup Ozorowski mówił: "Mamy do czynienia z materią niezwykle subtelną. Jeśli wyznajemy, że jest to ciało Chrystusa, to nie można tak sobie ciąć na kawałki i poddawać badaniom. Trzeba zachować ostrożność i swoistą rozwagę”
A jakie jest stanowisko kolegów w sprawie cudów kościelnych?
Cud – między zachwytem a łatwowiernością
Słowo „cud” od wieków działa na wyobraźnię. Oznacza coś niezwykłego, zdumiewającego, wykraczającego poza codzienne doświadczenie. Problem w tym, że granica między tym, co naprawdę niewyjaśnione, a tym, co jedynie niezrozumiane lub zmyślone, bywa niebezpiecznie cienka.
W potocznym sensie „cud” to po prostu rzadkie zdarzenie. W sensie religijnym — ingerencja siły nadprzyrodzonej. I właśnie ta druga definicja wymaga najwięcej krytycznego namysłu, bo bardzo często staje się wygodnym wyjaśnieniem tam, gdzie brakuje wiedzy albo dowodów.
Tam, gdzie kończą się dowody, zaczyna się „cud”
Historia pokazuje prosty mechanizm: im mniej wiemy, tym chętniej sięgamy po wyjaśnienia nadprzyrodzone. Dawniej „cudami” były zjawiska, które dziś tłumaczy fizyka, medycyna czy biologia.
Nie oznacza to, że świat przestał być fascynujący. Oznacza natomiast, że obszar cudów systematycznie kurczy się wraz z rozwojem wiedzy.
To prowadzi do niewygodnego pytania:
czy cuda rzeczywiście istnieją, czy raczej są tylko etykietą przyklejaną do naszej niewiedzy?
Relikwie i materialne „dowody” wiary
Szczególnie problematyczne są cuda, które rzekomo pozostawiają fizyczne ślady — relikwie, „święte” przedmioty, materialne dowody ingerencji boskiej.
W przeszłości wiele z nich okazywało się:
błędną interpretacją,
legendą powtarzaną przez wieki,
albo zwyczajnym fałszerstwem.
Wraz z rozwojem metod badawczych te „dowody” zaczęły się rozpadać. Im dokładniejsze badania, tym mniej cudów wytrzymuje konfrontację z rzeczywistością.
Nie jest przypadkiem, że współcześnie instytucje religijne podchodzą do takich zjawisk z dużo większą ostrożnością — ryzyko kompromitacji jest po prostu zbyt duże.
Przypadek Sokółki – wiara zamiast weryfikacji
Historia z Sokółki z 2008 roku dobrze ilustruje problem. Ogłoszono, że hostia przemieniła się w tkankę mięśnia sercowego. Brzmi spektakularnie — i właśnie dlatego powinno być potraktowane z najwyższą rygorystycznością naukową.
Tymczasem:
badania przeprowadzono poza oficjalnym trybem,
nie było pełnej dokumentacji,
nie dopuszczono do niezależnej weryfikacji,
odrzucono możliwość dalszych badań, które mogłyby rozstrzygnąć sprawę.
W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z cudem, lecz z twierdzeniem pozbawionym solidnych podstaw.
Jeżeli coś ma być uznane za wydarzenie nadprzyrodzone, powinno być badane z maksymalną dokładnością, a nie chronione przed weryfikacją.
Wiara nie jest dowodem
Najczęstszą odpowiedzią na wątpliwości jest stwierdzenie: „to kwestia wiary”. I jest w tym sporo prawdy — tyle że ma ona poważne konsekwencje.
Wiara:
nie wymaga dowodów,
nie podlega weryfikacji,
nie może być obalona.
Ale właśnie dlatego nie może być traktowana jako argument w dyskusji o faktach.
Jeżeli każde niewygodne pytanie można uciszyć słowem „wiara”, to przestajemy rozróżniać prawdę od przekonania.
Czy należy wierzyć w cuda?
Nie ma żadnego racjonalnego obowiązku wierzyć w cuda.
Jest natomiast powód, by podchodzić do nich sceptycznie.
Sceptycyzm nie oznacza zamknięcia się na świat. Oznacza jedynie, że:
nadzwyczajne twierdzenia wymagają nadzwyczajnych dowodów,
brak wyjaśnienia nie jest jeszcze dowodem na cud,
a autorytet — nawet religijny — nie zastępuje rzetelnej analizy.
Wnioski
Cuda funkcjonują przede wszystkim jako element wiary, nie wiedzy. I dopóki nie będą poddawane uczciwej, niezależnej weryfikacji, pozostaną bardziej opowieścią niż faktem.
Można w nie wierzyć — ale warto mieć świadomość, że jest to wybór światopoglądowy, a nie wniosek wynikający z dowodów.
A tam, gdzie zamiast dowodów pojawia się zakaz zadawania pytań, kończy się poszukiwanie prawdy — i zaczyna się dogmat.
Addendum - Historia domniemanego cudu w Sokółce.
12 października 2008 roku młody wikariusz, ksiądz Jacek Ingielewicz, przypadkowo upuścił konsekrowaną hostię na ziemię. Arcybiskup Edward Ozorowski telefonicznie, prywatnie poprosił dwóch patomorfologów z Uniwersytetu w Bialymstoku: profesora Marię Sobaniec-Łotowską oraz profesora Stanisława Sulkowskiego o zbadanie hostii. Wydali oni następujące oświadczenie: Analizowany przez nas materiał w całości stanowi tkankę mięśnia sercowego.
Uniwersytet Medyczny oficjalnie odcina się od wyników tych badań i podkreśla, że uczelnia ich nie firmuje. Takie jest stanowisko rektora uczelni, które prof. Chyczewski, jako rzecznik prasowy, prezentuje w najnowszym numerze wydawanego na uczelni pisma "Medyk białostocki". W czwartek stanowisko udostępnił PAP.
"Myśmy tego nie robili, jako uczelnia" - powiedział PAP Chyczewski i dodał, że badania zostały przeprowadzone w sposób nielegalny, "po cichu", poza oficjalną drogą. Miało to miejsce w Akademickim Zakładzie Diagnostyki Patomorfologicznej. Chyczewski podkreśla, że uczelnia nie miała żadnego zlecenia do wykonania tych badań, badanie nie zostało nigdzie zarejestrowane.
"Proszę nie przypisywać diagnozy żadnemu konkretnemu zakładowi działającemu w instytucji zwanej Uniwersytetem Medycznym" - napisał Chyczewski w stanowisku.
Chyczewski napisał w oświadczeniu, że "szanuje" przeświadczenie kolegów "o cudzie przeobrażenia świętej hostii we fragment mięśnia sercowego", jednak - jak zaznacza - jako człowiek wierzący, a jednocześnie wątpiący "medyk o przyrodniczym spojrzeniu na świat" - ma wątpliwości. Chyczewski napisał, że nie podważa diagnozy kolegów, chociaż "cechuje ich emocjonalne podejście do wiary"."Są doświadczonymi patologami, więc z dużym prawdopodobieństwem badana przez nich tkanka pochodzi z mięśnia serca. Nasuwa się pytanie: z czyjego serca?" - pisze rzecznik Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Podkreśla, że badanie histopatologiczne nie da tu odpowiedzi, a wątpliwości rozwiałoby badanie genetyczno-molekularne.
Prof. Chyczewski uważa, że koledzy, którzy podjęli się diagnozy popełnili "szkolny błąd", polegający na tym, że próbowali połączyć teologię i biologię, a to jego zdaniem jest niemożliwe. Rzecznik poinformował też, że w rozmowie z metropolitą białostockim abp. Edwardem Ozorowskim zaproponował przeprowadzenie szczegółowych oficjalnych badań nad tkanką, ale metropolita odmówił tłumacząc, że sprawa wymaga spokoju.
Chyczewski powiedział, że są też oferty badań od innych doświadczonych specjalistów z innych ośrodków, np. Bydgoszczy. Już kilka tygodni temu, gdy informacja o badaniach została nagłośniona, arcybiskup Ozorowski mówił: "Mamy do czynienia z materią niezwykle subtelną. Jeśli wyznajemy, że jest to ciało Chrystusa, to nie można tak sobie ciąć na kawałki i poddawać badaniom. Trzeba zachować ostrożność i swoistą rozwagę”
A jakie jest stanowisko kolegów w sprawie cudów kościelnych?
