Ruchy religijne z przełomu XVIII i XIX wieku, to tak zwane Drugie Wielkie Przebudzenie w Stanach Zjednoczonych oraz Ruch Przywrócenia.
W tym czasie wielu ludzi uznało, że tradycyjne Kościoły odeszły od prawdy. Postanowili oni przeskoczyć całą historię i zacząć od nowa.
Chcieli zorganizować wspólnoty dokładnie tak, jak opisują to Dzieje Apostolskie.
W ten sposób powstali między innymi: mormoni, adwentyści czy później Świadkowie Jehowy, Badacze Pisma Świętego.
Żaden pojedynczy odłam chrześcijański powstały na przełomie tych wieków nie może ogłosić się jedynym, prawdziwym następcą pierwotnego Kościoła.
Przekonanie o byciu jedyną grupą, która poprawnie odtworzyła zamysł Boga, dało tym ruchom potężną energię do działania.
To właśnie to poczucie wyjątkowości sprawiło, że ich członkowie zaczęli masowo głosić swoje nauki, najpierw w USA, a potem na całym świecie.
Odrzucenie tradycji i uznanie, że każdy może sam odkrywać „prawdziwe intencje” pierwszych apostołów, otworzyło drzwi do kolejnych rozłamów.
Gdy wewnątrz nowej grupy dochodziło do sporu o interpretację Biblii, niezadowoleni członkowie po prostu odchodzili i zakładali kolejny, jeszcze „bardziej prawdziwy” Ruch Przywrócenia.
Prawdziwe „kroczenie drogą chrześcijan” z I wieku zależy więc od przyjętej definicji.
Dla jednych będzie to trzymanie się starożytnej tradycji, a dla innych próba dosłownego naśladowania zapisów biblijnych.
Ponad 200 lat przed narodzeniem ruchów z XIX wieku, Marcin Luter i Jan Kalwin odrzucili Kościół katolicki i założyli Protestantyzm.
Od tamtej pory w Europie istniały setki niezależnych dokumentów państwowych opisujących różne wyznania chrześcijańskie.
Nowe ruchy religijne z XIX wieku nie powstały dlatego, że chrześcijaństwo przez wieki było ukryte lub zapomniane.
Powstały, ponieważ nowoczesny świat (wolność słowa i tani druk) dał ludziom techniczną możliwość buntu przeciwko starym, potężnym instytucjom religijnym.
Ruchy religijne, które powstały na przełomie XVIII i XIX wieku, rozwiązały ten problem w bardzo sprytny sposób. Uznały one, że oba te proroctwa dzieją się w tym samym czasie:
2 List do Tymoteusza 3:1-5: Apostoł Paweł ostrzega, że „w dniach ostatecznych nastaną trudne czasy. Ludzie bowiem będą samolubni, chciwi, wyniośli...”
Ewangelia Łukasza 18:8: Sam Jezus pyta z niepokojem: „Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?”.
Nowe ruchy religijne czuły się wybranymi narzędziami, które muszą głosić Ewangelię ze zdwojoną siłą [Mt 24:14 (BT)] w świecie, który stacza się na dno [2 Tym 3:1 (BT)].
Owe ruchy religijne opierały się na pomyśle, że stary świat ginie, a Bóg powołuje ich do wzmożonego działania przed końcem świata.
Skoro Nowy Testament nie zawiera szczegółowego podręcznika prawnego ani dokładnego opisu każdego obrzędu, każda z tych grup stworzyła inną wersję „pierwotnego chrześcijaństwa”. Mormoni skupili się na strukturze z prorokami
Adwentyści na świętowaniu szabatu i proroctwach,
Świadkowie Jehowy na odrzuceniu tradycyjnych dogmatów (takich jak Trójca Święta).
Wszystkie te grupy łączyło jedno przekonanie. Twierdzą, że zwykłe Kościoły (katolicyzm, protestantyzm) zawiodły Boga.
Dlatego one same musiały stać się tymi „wybranymi narzędziami”, które przed samym końcem świata ogłoszą ludziom czystą prawdę.
Nowe ruchy religijne powstały, ponieważ nowoczesny świat (wolność słowa i tani druk) dał ludziom techniczną możliwość buntu przeciwko starym, potężnym instytucjom religijnym.
